Wetenswaardigheden

4 - Heeft de tulp Semper Augustus echt bestaan?

De Amsterdamse kroniekschrijver Nicolaes van Wassenaer (c. 1571-1630), auteur van de serie Historisch Verhael, schreef in 1623 over een gebeurtenis dicht bij huis: de bloei van de ‘schoonste Tulpe dit jaar voorghevallen’. Het was de Semper Augustus, zo meldt hij, maar Van Wassenaer lijkt de tulp niet zelf te hebben gezien. De eigenaar had één bol voor 1000 gulden verkocht maar had daar spijt van, zo schrijft Van Wassenaer. Het jaar daarop meldt hij dat er slechts twaalf exemplaren van de Semper Augustus bestonden die wel 1200 gulden per bol hadden kunnen opbrengen. In April 1625 was de prijs gestegen was naar 2000 à 3000 per bol maar de eigenaar sloeg nog steeds elk bod af. Van Wassenaer geeft geen beschrijving van de tulp en ook nergens anders wordt hij beschreven.

De vroegst bekende afbeelding staat in een tulpenboek afkomstig van de Leidse schilder Jacob van Swanenburg (1571-1638) (zie: Collectie Tulpen). Die afbeelding zou het voorbeeld worden voor afbeeldingen van de tulp in andere tulpenboeken. De ene kunstenaar kopieerde de weergave van de andere en geen van hen lijkt de tulp ooit in het echt te hebben gezien.

In het mooie Tulpenboek in het Norton Simon Museum komt de bekende Semper Augustus-afbeelding ook voor, maar - interessant genoeg - heeft dat boek nog een afbeelding van een Semper Augustus met een volstrekt ander uiterlijk. Dat heeft de maker van het Brandemandus tulpenboek in verwarring gebracht, hij beeldt beide Semper Augustussen naast elkaar af en noteert daarbij: Twee Semper Augustus.

De Semper Augustus-tulp wordt wel ‘legendarisch’ genoemd, is hij zo legendarisch dat hij nooit in het echt bestaan heeft?

Aan het begin van iedere maand een nieuwe Wetenswaardigheid. De eerdere Wetenswaardigheden zijn te vinden in het archief.