Meet me in St. Louis - een Schüller in Saint Louis
De populaire musicalfilm Meet me in St. Louis uit 1944 met de legendarische Judy Garland in de hoofdrol speelt in St. Louis (USA) aan de vooravond van de opening van de grote Wereldtentoonstelling van 1904. De beroemd geworden titelsong van de film is een bekend liedje uit 1904. De film eindigt met de opening van de Wereldtentoonstelling op 30 april op het moment dat de elektrische verlichting op het tentoonstellingsterrein aangaat, rondom de nieuw aangelegde enorme vijver. De scène is uiteraard voor de film gereconstrueerd maar het gebouw op de achtergrond dateert uit 1903, bestaat nog steeds en is nu het St. Louis Art Museum.
Het is een vreemd idee dat een van de Schuller-voorvaders, Jan Catharinus Schüller (1871-1915) bij die opening in 1904 aanwezig moet zijn geweest. Hij was daar als officieel vertegenwoordiger van de Nederlandse kunsthandelaren en in het gebouw op de achtergrond – the Palace of Arts - werd de inzending die hij vertegenwoordigde gepresenteerd: schilderijen van de Haagse School, meubels van onder andere Lion Cachet, Rozenburg-porselein en Colenbrander-aardewerk. Een zeer eigentijds en ongewoon aanbod dat de bezoekers zeker verbaasd zal hebben. Jan Schüller, eigenaar van kunstzaal J.C. Schüller in Den Haag, arriveerde in St. Louis in april 1904 en bleef er tot januari 1905 om na de sluiting van de wereldtentoonstelling in december alles weer in te pakken en te verschepen. Dat was meer dan gehoopt; vooral de meubels waren slecht verkocht, waarschijnlijk te buitenissig voor de Amerikaanse smaak. Twee ervan, buffetkasten van C.A. Lion Cachet, zijn uiteindelijk goed terechtgekomen en bevinden zich nu in de collectie van het Rijksmuseum. Jan en zijn compagnon Tony Artz van kunsthandel Maison Artz in Den Haag maakten uitgebreid foto’s van hun gedenkwaardige ervaring: van de opstelling in het Palace of Arts, van elkaar in het tentoonstellingspark en voor het pension waar ze logeerden.
Jan Schüller bij een zondagsactiviteit: het afstoffen van de schilderijen, hier een schilderij van B.J. Blommers. Foto Rijksmuseum, Amsterdam.
Jan Schüller bij de kast met Rozenburg-porselein - Foto Rijksmuseum, Amsterdam.
De Wereldtentoonstelling in St. Louis, officieel de Louisiana Purchase Exposition, was georganiseerd ter gelegenheid van Amerikaanse aankoop van de staat Louisiana in 1803 van Napoleon. Bijna alle 1500 – indrukwekkende - bouwen waren opgetrokken uit hout bekleed met een mengsel van hennep en gips, maar het Palace of Arts, het gebouw waar Jan Schüller de Nederlandse bijdrage tentoonstelde, was van steen en werd na afloop van de tentoonstelling het St. Louis Art Museum. Behalve de presentatie in het Palace of Arts had Nederland ook een apart gebouw op de Wereldtentoonstelling, in Oudhollandse stijl, van rode ‘baksteen’ met trapgevels. Binnen was onder andere een kopie van De Nachtwacht te zien.
De Nederlanders.
Rijksmuseum, Amsterdam.
Het terrein van de tentoonstelling besloeg bijna 5 vierkante kilometer en er deden behalve de Verenigde Staten 62 landen aan mee. Opvallend was een uitgebreide inzending van de Filippijnen, toen een Amerikaanse kolonie, compleet met een groot aantal Filippino’s in traditionele dracht. De Wereldtentoonstelling trok bijna 20 miljoen bezoekers.
2005
Zie: http://en.wikipedia.org/wiki/Louisiana_Purchase_Exhibition